Spoljnu politiku može se opisati kao libertarijansku u bilo kom od dva smisla. U prvom i jačem smislu, spoljna politika je libertarijanska ako je implicirana libertarijanskim principima — ako je libertarijanci moraju slediti jer se ona može, a alternativne politike ne mogu, sprovesti bez kršenja tuđih prava. Jedna teza ovog poglavlja je da u tom smislu ne postoji libertarijanska spoljna politika, ili barem ne postoji takva čije bi posledice mnogi libertarijanci bili voljni da prihvate. Druga teza ovog poglavlja je da postoji libertarijanska spoljna politika u drugom i slabijem smislu — politika za koju bi libertarijanci očekivali da će funkcionisati bolje od alternativnih politika iz nekih istih razloga zbog kojih očekuju da će libertarijansko društvo funkcionisati bolje od alternativnih društava.
Razmatrajući spoljnu politiku, uglavnom ću ignorisati pitanje ko je sprovodi i kako se ona finansira. Oni libertarijanci koji veruju u ograničenu vladu mogu je posmatrati kao spoljnu politiku takve vlade. Oni koji veruju, kao i ja, u neki oblik društva bez vlade, mogu je posmatrati kao spoljnu politiku bilo kojih institucija unutar tog društva koje su odgovorne za odbranu od stranih vlada, ili kao spoljnu politiku koju bismo trebali podsticati našu vladu da prati sve dok ne uspemo da je ukinemo.
Smatram da je korisno početi razmatranjem dve široke klase spoljne politike: intervencionističke i neintervencionističke. Pod intervencionističkom spoljnom politikom, nacija se brani putem mreže saveza. Ona podržava one sile i političke snage za koje veruje da će biti korisni saveznici u budućnosti; protivi se onima koje smatra potencijalnim neprijateljima. Pod neintervencionističkom politikom, nacija sklapa malo ili nimalo saveza i pokazuje malo ili nimalo interesovanja za ono što vlade drugih nacija rade. Ona se brani pucanjem u neprijateljske vojnike koji pokušavaju da pređu njenu granicu ili ispaljivanjem nuklearnih raketa na bilo koju zemlju koja ispaljuje nuklearne rakete na nju.
Neki bi mogli tvrditi da je intervencionistička politika ne-libertarijanska jer, intervencijom u unutrašnje stvari drugih nacija, kršimo njihovu slobodu da sami upravljaju sobom. Ova argumentacija meša nezavisnost nacija sa slobodom pojedinaca. To što je moja nacija nezavisna i to da li sam ja slobodan su dva sasvim različita pitanja. To što je moja nacija nezavisna samo znači da mnom vladaju ljudi koji slučajno žive u mojoj blizini. Ne znam za ništa u libertarijanskoj teoriji što čini prisilu moralno legitimnom samo zato što prisilitelji i njihove žrtve žive u istom delu sveta, govore istim jezikom ili imaju istu boju kože.
Bolji argument protiv intervencionističke politike je taj da takva politika gotovo neizbežno uključuje savezništvo sa represivnim vladama. Na kraju krajeva, nema mnogo libertarijanskih vlada sa kojima bi se moglo sklopiti savez. Čak i ako dozvolimo saveze sa vladama sličnim našoj, mi se i dalje izolovujemo od većeg dela sveta i tako ozbiljno ometamo bilo koji ozbiljan pokušaj intervencionističke politike. U praksi, intervencionistička politika gotovo neizbežno uključuje saveze sa Šahom Irana, ili Džozefom Staljinom, ili Ferdinandom Markosom, ili, u slučaju stvarne politike SAD tokom poslednjih 70 godina, sa svima navedenima.
Savezništvo sa neprivlačnim vladama ne znači samo ponudu pomoći protiv naših zajedničkih spoljnih neprijatelja. Represivne vlade imaju i unutrašnje neprijatelje. Ako nismo voljni da takvim vladama pružimo pomoć koja im je potrebna da ostanu na vlasti, one će pronaći druge saveznike koji imaju manje moralnih kočnica. Dakle, u praksi, savez sa Šahom ne može biti ograničen na odbranu od ruske invazije. On takođe uključuje naoružavanje i obuku tajne policije.
If we are supporting, training,
arming, subsidizing the forces which a government uses to coerce its people, we
are in part responsible for that coercion. If, as libertarians, we believe that
we cannot initiate coercion, it would seem to follow that we cannot help
other people initiate coercion. It follows from that that we cannot have an
interventionist foreign policy, or at least not much of one. Even if the best
way of defending ourselves against coercion by the Soviet Union is by allying
with the Shah of Iran or the Chinese Communist Party, we are not entitled to
buy our defense at the cost of the Iranians and the Chinese.
I find this a persuasive argument.
Unfortunately, it can be carried one step further. The obvious alternative to
an interventionist policy is a non-interventionist policy. Under such a policy we defend ourselves not by a
network of foreign alliances but by a large number of missiles equipped with
thermonuclear warheads. The missiles are pointed at the Soviet Union; if the
Soviet Union attacks the U.S., we fire them. The result is to kill something
between fifty million and two hundred million inhabitants of the Soviet Union.
While a few may be high ranking party officials, most will be innocent victims
of the Soviet system, no more guilty for the sins of their government than are
the Iranians or Chinese.
I intervencionistička i neintervencionistička spoljna politika uključuju, za libertarijance, istu moralnu dilemu. Pod intervencionističkom politikom branimo se, kada se to čini neophodnim, pomažući vladama sa kojima smo u savezima da ugnjetavaju svoje građane. Pod neintervencionističkom politikom branimo se, kada se to čini neophodnim, ubijajući nevine građane vlada protiv kojih se borimo.
U oba slučaja je iskušavajuće da opravdamo svoje postupke tretirajući zemlje kao da su ljudi. Želeli bismo da kažemo da smo, ako nas Rusi napadnu, opravdani da ih ubijemo u znak odmazde, baš kao što sam, ako me Džon Smit pokuša ubiti, u pravu da ubijem njega u samoodbrani. Ali Rusi, za razliku od Džona Smita, nisu osoba. Govorenje istim jezikom ili život u istoj zemlji kao neko ne čini me odgovornim za njegove zločine. Slično tome, želeli bismo da kažemo da, kakvu god vrstu pomoći dali iranskoj vladi, ne možemo biti krivi za prisilu jer su Iranci tražili pomoć. Ali Iranci koji su tražili pomoć i Iranci protiv kojih se ona koristi su različiti ljudi.
If libertarian principles rule out
both interventionist and non-interventionist foreign policies, are there any
alternatives left? The answer, I think, is yes, but not very attractive ones.
One strategy supported by a few
libertarians is to defend ourselves with guerrilla warfare and propaganda
instead of either alliances or missiles. I doubt it would work. So far as I
know, guerrilla movements without external support have been uniformly
unsuccessful against regular armies. Further, guerrillas generally pay no more
regard to the rights of innocent parties than do the government armies they are
fighting against. If we choose guerrilla warfare in order not to violate any
individual rights, our guerrillas will fight under severe restraints. They may
never explode a bomb where it would damage private property. They may never use
automatic weapons if there are civilians in the background who are likely to get
hit. They are, in effect, fighting with one hand behind their backs.
It is sometimes argued that one
advantage to defending a libertarian society in a libertarian fashion is that
the Soviets cannot conquer us if there is nobody to surrender to them. Perhaps,
if we have no state, the Soviets will find that constructing a puppet
government starting with nothing is simply more work than it is worth. Where,
after all, will they find enough Communist bureaucrats who speak English?
Nažalost, kao što sam istakao u
poglavlju 34, postoji jednostavno rešenje koje će se verovatno roditi u umu Sovjeta ili bilo kog
drugog osvajača. Sve što treba da urade jeste da odaberu grad srednje veličine od nedovoljne
važnosti i objave koliko danka očekuju i kada on dospeva. Takođe objavljuju da će, ako se danak ne uplati
do roka, grad biti korišćen kao mesto za testiranje nuklearnog oružja. Organizaciju
vlade koja će obezbediti danak može se bezbedno prepustiti lokalnoj
inicijativi. Ako se danak ne plati, Sovjeti bacaju bombu, snimaju rezultat i šalju film na turneju. Sledeći grad plaća.
Ako su moji argumenti do sada tačni,
čini se da imamo samo dva izbora. Ili ćemo pratiti politiku koja bilo kojoj moćnoj naciji olakšava i donosi profit da nas osvoji, ili ćemo se braniti sredstvima koja su barem upitna u pogledu libertarijanskih
principa. Ako izaberemo ovo drugo, zauzimamo stav da, ako je
jedini način da se odbranimo uključen povređivanje nevinih ljudi, mi imamo pravo da to učinimo. Naša moralna pozicija je tada slična poziciji naoružanog čoveka
koji je napadnut usred gomile i uzvraća vatrom na napadača,
znajući da bi mogao pogoditi jednog od prolaznika. Čini se nepravednim prema prolaznicima da ih nateramo da snose troškove njegove odbrane, ali se takođe čini nepravednim reći da je njegova jedina moralna alternativa da stoji tamo i bude ubijen.
Ako nismo voljni da nametnemo
troškove drugima u odbrani sebe, onda postoji libertarijanska spoljna politika: predaja. To nije politika koju je veoma mnogo libertarijanaca sa kojima sam u poznanstvu volno da prihvati. Ako smo voljni da nametnemo takve troškove,
tada nam libertarijanski principi ne govore da li treba da usvojimo
intervencionističku politiku i nametnemo troškove građanima represivnih vlada sa kojima smo u savezništvu, ili da usvojimo neintervencionističku politiku i nametnemo troškove građanima naših neprijatelja. U tom smislu, ne postoji libertarijanska spoljna politika. Prema jednoj interpretaciji libertarijanskih principa nijedna alternativa nije prihvatljiva, prema drugoj interpretaciji obe jesu.
Verujem, međutim, da postoji
libertarijanska spoljna politika u drugom smislu, spoljna politika za koju bi libertarijanci očekivali da će raditi bolje od svojih alternativa iz nekih istih razloga zbog kojih očekujemo da slobodno društvo radi bolje od svojih alternativa. Da bismo pokazali zašto, korisno je početi sa argumentom za intervencionističku politiku i problemima sa tim argumentom.
Argument za intervencionističku politiku može se sažeti u jednoj frazi:
lekcija iz Minhena.
Široko je zastupano da bi, kada bi Britanci i Francuzi bili voljni
da zaustave Hitlera u vreme Minhenskog sporazuma, on odustao i Drugi svetski rat se nikada ne bi dogodio. Mnogi ljudi zaključuju da je prikladan način postupanja sa potencijalnim neprijateljima, posebno neprijateljima koji teže svetskom osvajanju, da se bore protiv njih pre nego što postanu dovoljno jaki da se bore protiv vas, da se spreči njihova ekspanzija savezništvom sa nacijama koje žele da aneksiraju, i da se sklope savezi sa bilo kojom vladom voljnom da se pridruži u suprotstavljanju njima.
Ako Nacisti napadnu Čehoslovačku,
Česi će se boriti u apni odbranu sve dok vide bilo kakvu šansu za pobedu. Ako im pomognemo, borimo se protiv Nacista, u velikoj meri,
čehoslovačkom krvlju i blagom. Ako pustimo Čehoslovačku, pet godina kasnije nalazimo se kako se borimo protiv proizvoda fabrike oružja Škoda u rukama nemačke vojske. To je ubedljiv argument. Čini se da je ubedio američke kreatore politike i veliki deo američke javnosti, sa rezultatom da smo pokušali da sledimo takvu politiku u odnosu na Sovjetski Savez.
Slaba tačka u argumentu je njegova pretpostavka da će intervencionistička spoljna politika biti dobro sprovedena — da je vaš ministar spoljnih poslova Makijaveli ili Meternih. Da bi politika funkcionisala, morate ispravno proceniti koje će zemlje biti vaši neprijatelji, a koje vaši saveznici za deset godina. Ako pogrešite, naći ćete se da nepotrebno upadate u tuđe ratove, trošeći svoju krv i blago u njihovim borbama umesto njihove u vašim. Možete, da navedemo primer koji nije sasvim slučajan, ući u jedan rat kao rezultat pokušaja da odbranite Kinu od Japana, provesti narednih trideset godina pokušavajući da odbranite Japan (i Koreju, i Vijetnam, …) od Kine, a zatim konačno otkriti da su Kinezi vaši prirodni saveznici protiv Sovjetskog Saveza.
Jedan problem sa intervencionističkom spoljnom politikom je taj što možete intervenisati nepotrebno ili na pogrešnoj strani; to je, nesporno, istorija velikog dela naše politike prema Kini. Drugi problem je taj što, čak i ako ste na pravoj strani, često ste umešani u konflikte koji su mnogo važniji drugim akterima, sa rezultatom da na kraju snosite troškove intervencije, ali ne postižete previše.
Jedna od upečatljivih stvari u vezi sa Vijetnamskim ratom je to što su Vijetnamci sa obe strane nastavili da se bore nakon što su pretrpeli gubitke koji su, u odnosu na njihovu populaciju, bili neuporedivo veći od gubitaka koji su izbacili SAD iz rata. Ako razmislite o tome, to nije baš iznenađujuće. Vijetnam vredi mnogo više Vijetnamcima, bilo severnim ili južnim, komunistama ili antikomunistima, nego što vredi Amerikancima. Iako smo bili mnogo veći i moćniji od ostalih snaga uključenih u rat, otkrili smo da je cena pobede bila veća od onoga što smo bili spremni da platimo. Čini se da su Sovjeti naučili sličnu lekciju u Avganistanu.
Problem sa intervencionističkom spoljnom politikom je u tome što se loše sprovođenje čini mnogo gorjim nego da se ona uopšte ne sprovodi. Nešto što se mora uraditi dobro da bi vredelo što se uopšte radi, rade isti ljudi koji upravljaju poštom — i otprilike isto tako dobro.
To
say that our foreign policy is badly run is in a sense misleading. Perhaps when
we support dictators who contribute very little to the defense of the U.S., the
reason is that they contribute instead to the profits of American firms who do
business in their countries and the American firms in turn contribute to the
politicians who make our foreign policy. If so, what we are observing is not
the incompetence of the people making our foreign policy but their competence
at achieving objectives other than the
defense of the U.S., most notably their own wealth and power.
Ali
istobit upravo isto može se reći i za Poštu. Jedan od razloga zašto deluje loše vođena je taj što su poslovi u pošti politički mamci koji se koriste za nagrađivanje vernih pristalica partije na vlasti. Kada neko opisuje vladu kao nesposobnu da ostvari svoje ciljeve, govori metaforički; vlada nije osoba. Ona nema ciljeve isto kao što nema ruke, noge ili ideje. Ono što mislim kada kažem da vlada loše vodi Poštu jeste da je jedna od posledica toga što mnogo pojedinaca koristi vladu da bi postigao sopstvene ciljeve to što se pošta dostavlja retko i kasno. Ono što mislim kada kažem da vlada loše vodi našu spoljnu politiku jeste da je još jedan ishod toga što pojedinci koriste vladu da bi postigli svoje ciljeve spoljna politika loše osmišljena za odbranu SAD. Bilo da je razlog nesposobnost ili korupcija, to je nebitno.
There
is a lesson to be drawn from Munich,
but it is a different lesson than is usually drawn. At the time of the Munich
agreement, England and France had interventionist foreign policies; that is why
Hitler made sure he had their permission before he invaded the Sudetenland. If
they made the wrong decision and missed their opportunity to prevent World War
II, that is evidence of what is wrong with the usual argument for such a
policy. One should not base decisions about what kinds of things a government
should do on the assumption that it will always do them well.
Ovaj argument sugeriše da bi libertarijanci trebalo da budu skeptični prema intervencionističkoj spoljnoj politici. Teško je sprovesti uspešnu intervencionističku politiku i, kao libertarijanci, ne očekujemo da će vlada dobro raditi teške stvari. Čak i ako bi spoljnu politiku vodila neka privatna organizacija finansirana na način predložen u poglavlju 34, mnogi od istih problema bi postojali. Takva organizacija, iako privatna, bila bi više slična Crvenom krstu nego običnoj privatnoj firmi, pošto ne bi imala ni konkurenciju ni lak način za merenje učinka.
If an interventionist policy can be
expected to work badly, the obvious next question is whether a
non-interventionist policy can adequately defend us. If the answer is no, then,
however skeptical we are of the government’s ability to conduct an
interventionist policy well, we may have no alternative.
Argument protiv politike neintervencije počinje zapažanjem da Zapadna Evropa i Japan poseduju veliki deo svetskih resursa. Pod resursima ne mislim na prirodne resurse. U modernom svetu, prirodni resursi imaju vrlo malo veze sa svetskom moći; zato Australija, Kanada, Kuvajt, Zair i Zimbabwe nisu svetske sile, dok jeste Japan. Kada kažem da Japan i Zapadna Evropa imaju veliki deo svetskih resursa, mislim na to da imaju kvalifikovane radnike, mašine koje ti radnici koriste i političke i društvene institucije koje rezultiraju time da ti radnici i mašine proizvode mnogo korisnih stvari. Čini se verovatnim da bi, ako bi te oblasti osvojio Sovjetski Savez, on postao opasniji neprijatelj nego što je sada. Iz toga bi trebalo da proizilazi da SAD, u sopstvenom interesu, moraju braniti Japan i Zapadnu Evropu.
Ali iste stvari koje čine te zemlje vrednim osvajanja takođe ih čine sposobnim da se brane. Zapadna Nemačka, Francuska i Japan imaju svaka oko polovinu BDP-a Sovjetskog Saveza — Japan nešto više, Zapadna Nemačka i Francuska nešto manje. Kombinovani BDP zapadnoevropskih zemalja, njihova sposobnost da proizvode tenkove, borbene avione i rakete, veći je od BDP-a Sovjetskog Saveza i njegovih satelita.
Naravno, Evropljani možda neće moći da se ujedine kako bi se odbranili — ali to ne moraju. Da Zapadna Nemačka ima bar polovinu vojske Sovjetskog Saveza, polovinu raketa i polovinu aviona, bilo bi veoma malo verovatno da bi Sovjeti izvršili invaziju na Zapadnu Nemačku. Sovjete brine duga granica sa Kinom. Oni imaju skup braćstva i savezničkih država čije je prijateljstvo uzročno povezano sa dostupnošću sovjetskih trupa. I pored toga, ne bi to bila baš velika pobeda kada bi uništili Zapadnu Nemačku i izgubili pedeset procenata sopstvenog stanovništva.
If
this argument is right, then the parts of the world worth defending are parts
that can defend themselves. We are left only with a problem of transition.
Given that the Germans and the Japanese do not currently have the military
forces to defend themselves, how do we persuade them to acquire those forces
and make sure that they do not get conquered before they do so?
The
first step is to make it clear that the U.S. is moving towards a
non-interventionist policy, that at some point in the near future we will stop
defending the countries that have been our allies. A possible second step, to
shorten the transition period, is to sell our
allies some of the weapons—including the warheads—with which we are presently
defending them.
Jedna prednost toga što su Zapadna Nemačka i Japan prvenstveno branjeni od strane Nemaca i Japancı je u tome što bi to značajno smanjilo mogućnost rata usled pogrešnog proračuna. Pretpostavimo da, pod trenutnim sistemom, Sovjeti razmatraju invaziju na Zapadnu Evropu. Oni će se zapitati da li su SAD voljne da rizikuju sopstvenu nuklearnu uništenost kako bi spasile svoje saveznike. Možda odluče da je odgovor ne, i izvrše invaziju. Bilo da su u pravu ili ne, ishod, sa tačke gledišta i Amerikanaca i Evropljana, je nesrećan.
Sovjeti mogu opravdano sumnjati u to da li su SAD voljni da započnu Treći svetski rat kako bi odbranili Nemačku ili Francusku. Mnogo manje sumnje postoji u to da bi Nemačka ili Francuska bile voljne. Dakle, svet u kojem su velike zemlje odgovorne za sopstvenu odbranu verovatno će biti znatno bezbedniji od onog u kojem zavise od nas.
Postoji i drugi razlog zašto bi svet proizveden neintervencionističkom spoljnom politikom mogao biti bezbedniji od sveta u kojem danas živimo. Od Drugog svetskog rata živimo u svetu dve sile — što je istorijski neobična situacija. Čini se verovatnim da je svet dve sile inherentno manje stabilan od sveta više sila. Ako postoje samo dve velike sile i jedna od njih uspe da porazi drugu bez da pritom bude potpuno uništena, ona je pobedila u celoj igri. Ako jedna od dve sile ima privremenu prednost, može biti u iskušenju da napadne, jer ako to ne učini, situacija bi mogla da se okrene. Ako, s druge strane, postoji pet ili šest velikih sila, tada uspešan rat sile A protiv sile B omogućava silama od C do F da pokupe delove. To je dobar razlog da A ne napadne B.
Moj zaključak je da SAD treba da teže politici neintervencionizma. Ovo nije, ni u jednom smislu, principijelni zaključak; to je rezultat balansiranja onoga što smatram relativnim prednostima dveju alternativa. Kako bih pojednostavio diskusiju, izrazio sam to u terminima polarnih alternativa, intervencionističke i neintervencionističke. Iako moji argumenti sugerišu da bi trebalo da preferiramo politiku blisku neintervencionističkom kraju spektra, oni ne impliciraju da vlada SAD, ili neki libertarijanski naslednik, uopšte ne bi trebalo da ima posla sa stranim vladama. Lako se mogu zamisliti određeni slučajevi — na primer, ugovor koji dozvoljava američkim radarskim stanicama u Kanadi da pružaju rano upozorenje na napad preko polova — u kojima bi prednosti prevazile gole dezavantage.
Počeo sam ovo poglavlje postavljajući pitanje postoji li libertarijanska spoljna politika. U jednom smislu, moj odgovor je ne. Svaka spoljna politika koja bi verovatno bila uspešna u odbrani nas uključuje ozbiljne moralne probleme za libertarijance. To je jedan primer tačke koju sam naveo u ranijem poglavlju, težine u definisanju individualnih prava na način koji barem povremeno ne vodi do zaključaka koje nismo voljni da prihvatimo. U drugom smislu, verujem da postoji libertarijanska spoljna politika — spoljna politika za koju libertarijanci mogu očekivati da će funkcionisati bolje od alternativnih politika. Ta politika je da se branimo boreći se protiv onih koji nas zapravo napadaju, umesto održavanjem globalne mreže saveza. Argument je jednostavan. Loše sprovedena intervencionistička politika je mnogo gora od one koja se uopšte ne sprovodi, a možemo biti sigurni da će intervencionistička spoljna politika koju vodi vlada SAD biti loše sprovedena.
Veliko pravilo ponašanja za nas, u pogledu stranih nacija, jeste da u širenju naših komercijalnih odnosa sa njima imamo što manje političkih veza. . . . Naša prava politika je da se držimo podalje od trajnih saveza sa bilo kojim delom stranog sveta.
[This chapter was written for the
second edition back when the Soviet Union was still a going concern. Since then
the U.S. has repeated in Iraq and Afghanistan the lesson it should have learned
in Vietnam.Takođe, od tada sam u Vinston Čerčilovljevoj istoriji Drugog svetskog rata naišao na dodatne dokaze koji podržavaju moju argumentaciju. Prvi put kada je Hitler pokušao da aneksira Austriju, upravo je Musolini bio taj koji ga je zaustavio, najavljujući da Italija neće tolerisati takvu aneksiju i potvrđujući svoju tvrdnju pomeranjem italijanskih divizija u pasos Brenner.
Šta se promenilo kao odgovor zapadnih sila na italijansku invaziju na Abisiniju. Prema Čerčilovom mišljenju, trebalo je ili da ignorišu invaziju kako bi zadržali Italiju kao saveznika ili da intervenišu namenskom pomorske sile kako bi je sprečili, čime bi oborili Musolinijevu vladu. Ono što su umesto toga uradili bilo je da izražavaju protivljenje bez preduzimanja mnogo toga. Musolini je zaključio, prvo, da oni nisu njegovi prijatelji, i drugo, da nisu veoma opasni neprijatelji. Sledeći put kada je Hitler krenuo protiv Austrije, to je bilo uz Musolinijevu dozvolu. Intervencionistička politika Francuske i Engleske dala je Hitleru njegovog prvog značajnog saveznika.